Co to jest mirra?
Mirrę kojarzymy ze świętami Bożego narodzenia i z jednym z trzech darów mędrców ze wschodu. Jednak jest również mocno związana z męką i śmiercią Pana Jezusa.
Mirra to wonna żywica o konsystencji skrystalizowanego miodu. Pozyskuje się ją z drzew i krzewów zwanych balsamowcami. Mirra samoistnie wypływa z kory balsamowca w postaci przeźroczystych, czerwonobrunatnych małych grudek. Można rozciąć korę, by przyśpieszyć jej wyciek. Nazwa wywodzi się z języków semickich – aramejskiego i hebrajskiego.
Czym jest, jakie ma właściwości i jaką rolę odegrała w historii zbawienia?
Mirra cenniejsza niż złoto
Nie miałem pojęcia, że podarunek Trzech Królów miał charakter proroczy. Nie wiem, czy sami królowie mieli tą świadomość. Po pierwsze mirra w tamtym czasie była cenniejsza niż złoto. Przede wszystkim była lekarstwem. Nie znano jeszcze aspiryny ani paracetamolu. Mirrę stosowano w chorobach układu pokarmowego, oddechowego i rozrodczego. Leczyli nią rany żołnierze Kserksesa. Robiła też za pastę do zębów. Do dzisiaj tak jest. Dodaje się ją do płynów do płukania ust i do past do zębów w ramach środka antyseptycznego. Ma właściwości przeciwbólowe. Dodaje się ją do różnych maści na otarcia skóry i stłuczenia. Ma zastosowanie w przemyśle kosmetycznym.
Mirra była środkiem służącym do namaszczania i balsamowania zwłok. Była wreszcie składnikiem różnych olejków eterycznych wykorzystywanych podczas różnych obrzędów. Jest jednym ze składników używanego podczas liturgii kadzidła. Mirra pięknie pachnie, ale ma gorzki, korzenny smak. Ta gorycz ma symbolizować cierpienia doczesnego życia. Uzdrawiające właściwości to aluzja do roli Jezusa – Wielkiego Lekarza naszych dusz i ciał. Mirrę dostał Jezus w prezencie po narodzinach, podawali Mu, kiedy wisiał na krzyżu, a po śmierci namaszczono nią Jego Ciało.
Mirra w biblii
Jest jedną z najbardziej charakterystycznych biblijnych roślin. Czytamy o niej zarówno w Starym jak i w Nowym Testamencie. Księga Wyjścia podaje precyzyjną recepturę na olejek do namaszczenia kultowego:
Weź sobie najlepsze wonności: pięćset syklów obficie płynącej mirry, połowę tego, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnego cynamonu i tyleż, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnej trzciny, wreszcie pięćset syklów kasji, według wagi przybytku, oraz jeden hin oliwy z oliwek. I uczynisz z tego święty olej do namaszczania. Wj 30,23-25. W Księdze Estery mirra pojawia się jako kosmetyk: (…) ponieważ wtedy dni ich namaszczenia kończyły się, sześć miesięcy olejkiem mirrowym, a sześć miesięcy balsamami i kosmetykami kobiecymi – wtedy dopiero dziewczyna szła do króla. Est 2,12-13. A w Pieśni nad Pieśniami mirra to nic innego, jak afrodyzjak: Wstałam, aby otworzyć miłemu memu, a z rąk mych kapała mirra, z palców mych mirra drogocenna – na uchwyt zasuwy. Pnp 5,5. Sproszkowana mirra noszona w woreczku na piersi miała pomóc kobietom oczarować mężczyznę: Mój miły jest mi woreczkiem mirry wśród piersi mych położonym. Pnp 1,13
Najbardziej zastanawiający biblijny fragment z mirrą to moim zdaniem ten: Tam dawali Mu wino zaprawione mirrą, lecz On nie przyjął, Mk 15,23. Wino z mirrą było środkiem uśmierzającym ból. Jezus nie chciał się znieczulać. Nie chciał taryfy ulgowej. Chciał wypić przygotowany przez Ojca kielich do końca. Każdą jego kroplę. I wypił.
Kiedyś mirra była wyznacznikiem luksusu. Obdarowywali się nią królowie i najbogatsi ludzie. Dzisiaj można ją kupić na Allegro za 20 złotych i mało kto wie, co to jest. To nie znaczy, że jej właściwości się zmieniły. Zmieniły się czasy.
