Rok 2020 w nauce – na szczęście nie tylko koronawirus

STYCZEŃ

• Naukowcy po raz drugi zarejestrowali fale grawitacyjne – sygnał pochodzący od zderzenia gwiazd neutronowych, co zostało ogłoszone przez konsorcjum LIGO-Virgo. Pierwszą, historyczną detekcję fal grawitacyjnych ogłoszono 11 lutego 2016 r.
• Jednoczesny przeszczep narządów szyi i szpiku u ciężko poparzonego 6-letniego Tymka został uznany za najlepszą operację rekonstrukcyjną na świecie w 2019 r. przez American Society for Reconstructive Microsurgery. Nagrodę tę przyznano podczas dorocznego zjazdu tego towarzystwa, zrzeszającego ok. 950 czołowych chirurgów rekonstrukcyjnych z całego świata, szefowi zespołu i kierownikowi Kliniki Chirurgii Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej w gliwickim oddziale Narodowego Instytutu Onkologii, prof. Adamowi Maciejewskiemu
• Na terenie Konga odkryto najstarsze skamieniałości grzybów, mają pond 715 mln lat. Do tej pory za najstarsze uznawano znalezisko mające ok. 460 mln lat
• Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Jacka Jemielitego, dr hab. Joanny Kowalskiej i dr. Pawła Sikorskiego odkryli nową metodę wydajnego wytwarzania mRNA. Rezultaty badań naukowcy opisali na łamach „Nucleic Acids Research”. Artykuł został uznany przez recenzentów za przełomowy dla rozwoju nauki
• Komputerowe kodowanie ANS – wynalazek dr. Jarosława Dudy z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie jest powszechnie dostępny w oprogramowaniach komputerowych na całym świecie. Google porzucił próby opatentowania tego rozwiązania

LUTY

• W Czechach podczas prac w kraju (województwie) pardubickim odkryto drewnianą studnię, którą archeolodzy uznają za najstarszą konstrukcję drewnianą na świecie. Znalezisko datowane jest między 5256 a 5255 r. p.n.e.
• Badacze z Instytutu Paleobiologii PAN przedstawili wnioski z analiz skamieniałości jednych z najstarszych na świecie żółwi Proterochersis porebensis. Żyjące 215 mln lat temu na terenie dzisiejszego Śląska żółwie mierzyły ok. metra, były prawdopodobnie wszystkożerne i wodno-lądowe
• Przeznaczona do badania Słońca europejska sonda Solar Orbiter, wystartowała z kosmodromu Cape Canaveral na Florydzie (USA). Na pierwsze dane eksperci z ESA i NASA poczekają do 2021 r. Sonda Zbliży się do Słońca bardziej, niż było to wcześniej możliwe i zbada słabo widoczne z Ziemi bieguny Słońca, dostarczając nowych danych o naszej macierzystej gwieździe i heliosferze
• Na Antarktydzie odnotowano kolejny rekord temperatury: 20,75 st. Celsjusza. Pomiar zarejestrowano na wyspie Seymour, położonej na wschód od północnego krańca Półwyspu Antarktycznego, w argentyńskiej stacji badawczej Marambio
• Być może kilka metrów od komory grobowej faraona Tutanchamona w egipskiej Dolinie Królów znajduje się nieznany tunel – wynikało z informacji zamieszczonych w „Nature”. Zdaniem części badaczy może on prowadzić do miejsca spoczynku królowej Nefertiti

MARZEC

• Międzynarodowy zespół naukowców opublikował w „Science” zestawienie wszystkich białek obecnych w mózgu. Dostępna bezpłatnie baza danych to bezprecedensowe narzędzie w badaniach nad tym najbardziej skomplikowanym narządem, jego chorobami i nad nowymi terapiami.
• Kamienną skrzynię sprzed blisko 3,5 tys. lat, zawierającą pakunki owinięte w lniane płótna, odkryli polscy archeolodzy w Deir el-Bahari w Egipcie. Zdaniem kierownika badań prof. Andrzeja Niwińskiego, znalezisko wskazuje, że obok znajduje się grobowiec królewski
• NASA opublikowała nową panoramę Marsa opracowaną przy wykorzystaniu zdjęć wykonanych przez łazik Curiosity. Jest to najbardziej szczegółowa jak dotąd panorama powierzchni Czerwonej Planety. Zdjęcie obejmuje 1,8 miliarda pikseli.
• Zakażony HIV co najmniej od roku 2003, mający obecnie 40 lat Adam Castillejo, został uznany za drugą w historii osobę wyleczoną z zakażenia wirusem HIV – poinformował „The Lancet”. Mężczyzna został poddany w 2016 r. przeszczepowi komórek macierzystych z powodu współistniejącej choroby nowotworowej – chłoniaka Hodgkina. W rezultacie jego organizm pozostawał wolny od wirusa ponad 30 miesięcy od zaprzestania terapii antyretrowirusowej. Pierwszą osobą, która w taki sposób została wyleczona z HIV stał się w roku 2011 „berliński pacjent” – Timothy Brown
• Nagrodę Abela, uważaną pod wieloma względami za matematyczny odpowiednik Nagrody Nobla, otrzymali dwaj emerytowani profesorowie: 84-letni Hillel Furstenberg z Uniwersytetu Hebrajskiego i 74-letni Gregory Margulis z Uniwersytetu Yale – ogłosiła w Oslo Norweska Akademia Nauki i Literatury. Laureaci wykazali, że metody probabilistyczne mogą mieć dla matematyki kluczowe znaczenie

KWIECIEŃ

• Szczątki prehistorycznego lasu z czasów dinozaurów odkryto w Zachodniej Antarktyce. W okresie kredowym ok. 90 mln lat temu panował w tamtych stronach wyjątkowo ciepły klimat – poinformowali naukowcy na łamach tygodnika „Nature”
• Informacje genetyczne