Czy ksiądz może brać udział w walce? Kim byli Kapłani Niezłomni?
Ks. Władysław Gurgacz, ks. Rudolf Marszałek, ks. Jan Stępień - represjonowani, torturowani i skazywani na karę śmierci byli zawsze blisko Żołnierzy Wyklętych. Byli kapelanami, łącznikami, oferowali pomoc w ukrywaniu się poszukiwanych. 1 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
Mianem Żołnierzy Wyklętych i Żołnierzy Niezłomnych określani są członkowie podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiający opór próbie sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR w latach 1944-1963. Do podziemia antykomunistycznego przeszli głównie żołnierze AK oraz osoby, które nie chciały zgodzić na sowiecką dominację w kraju. W walkach zginęło ponad 8 i pół tysiąca żołnierzy podziemia, 5 tysięcy skazano na karę śmierci. Ponad 20 tysięcy poniosło śmierć w obozach i więzieniach. Według szacunków historyków walkę z komunistami mogło podjąć nawet 200 tysięcy osób. Wśród nich byli także kapłani.
Nie ma prostej odpowiedzi na pytanie zawarte w tytule. Pamiętacie film „Misja”, z Robertem de Niro i Jeremim Ironsem? Tam dwóch jezuitów na groźbę ataku na Indian górskiej misji katolickiej odpowiada na dwa różne sposoby. Były najemnik podejmuje walkę z oprawcami, a drugi niesie monstrancję w obliczu świszczących obok kul. Wojna zmienia wiele kryteriów moralnych. Zawsze jednak trzeba mieć przed oczami Chrystusa i pytać siebie – co On by zrobił?
Poznaj kilka sylwetek kapłanów, którzy angażowali się w walkę o niepodległość Polski przeciw sowietom.
Ks. Władysław Gurgacz
Urodził się 2 kwietnia 1914 roku we wsi Jabłonica Polska u stóp Pogórza Dynowskiego. W sierpniu 1931 roku wstąpił do nowicjatu Ojców Jezuitów w pobliskiej Starej Wsi. W latach 1945–1947 był kapelanem szpitalnym w Gorlicach, a później w latach 1947–1948 kapelanem u sióstr służebniczek w Krynicy–Zdroju. Dał się poznać jako gorliwy duszpasterz. Głoszone przez niego kazania przyciągały do kościoła tłumy wiernych, co nie podobało się komunistycznej władzy.
Podczas pobytu w Krynicy z ks. Gurgaczem nawiązał kontakt Stanisław Pióro, twórca działającej na Nowosądecczyźnie konspiracyjnej organizacji Polska Podziemna Armia Niepodległościowa. W maju 1948 ksiądz przyjął funkcję kapelana w tworzonym oddziale leśnym Żandarmerii PPAN. W konspiracji występował pod pseudonimem „Sem” – Sługa Maryi.
Obowiązkiem moim była opieka moralna nad grupą, a więc odprawiałem Msze święte, spowiadałem członków grupy, objaśniałem im Ewangelię świętą. Poza tym miałem