Na 90 procent jesteś praworęczny. Oto powód
Dla większości ludzi to coś tak naturalnego, że właściwie się nad tym nie zastanawiamy. Pisanie, jedzenie czy rzucanie piłki prawą ręką wydaje się po prostu normą. Tymczasem aż 90 procent ludzi na świecie jest praworęcznych – i właśnie to od lat intryguje naukowców.
Co ciekawe, w świecie naczelnych taka wyraźna przewaga jednej strony ciała praktycznie nie występuje. Małpy człekokształtne bywają lekko „prawo-” albo „leworęczne”, ale różnice są niewielkie. Dlaczego więc u ludzi sytuacja wygląda zupełnie inaczej?
Skąd się wzięła praworęczność? Naukowcy mają nową teorię
Nowe badania naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego sugerują, że kluczowe mogły być dwie rzeczy: wyprostowana postawa i rozwój dużego mózgu.
Badacze przeanalizowali dane dotyczące ponad dwóch tysięcy osobników reprezentujących 41 gatunków naczelnych. Sprawdzali niemal wszystko – od sposobu odżywiania i życia społecznego po używanie narzędzi czy wielkość ciała.
Efekt? Większość tych czynników nie tłumaczyła wyjątkowej dominacji prawej ręki u człowieka.
Przełom pojawił się dopiero wtedy, gdy naukowcy połączyli dwa elementy charakterystyczne dla naszego gatunku. Pierwszy to chodzenie na dwóch nogach, które „uwolniło” ręce od funkcji związanych z poruszaniem się. Drugi to coraz większy i bardziej złożony mózg.
Według autorów badania właśnie to mogło sprawić, że jedna ręka zaczęła stopniowo specjalizować się w precyzyjnych zadaniach.
Split brain, czyli co się dzieje po przecięciu mózgu na pół?
Nasi przodkowie nie byli jeszcze tak „prawostronni”
Analizy sugerują, że wczesne homininy – między innymi australopiteki – miały jedynie niewielką przewagę prawej ręki. Dopiero później, u Homo erectus i kolejnych gatunków człowieka, praworęczność zaczęła wyraźnie dominować.
Ciekawym wyjątkiem okazał się Homo floresiensis, czyli słynny „hobbit” z Indonezji. Miał niewielki mózg i częściowo zachował cechy ułatwiające wspinaczkę. Według modeli jego przewaga prawej ręki była znacznie słabsza niż u współczesnych ludzi.
Choć nowe badania dostarczają mocnych argumentów, naukowcy podkreślają, że nadal nie znają wszystkich odpowiedzi. Nadal nie wiadomo na przykład, jak dużą rolę odegrała kultura ani dlaczego leworęczność w ogóle przetrwała.
