11 listopada. Co dziś znaczy, być patriotą?

Dziś Narodowe Święto Niepodległości. Warto wyjść od prostego pytania – czy wiesz dlaczego obchodzimy je akurat 11 listopada? Na pamiątkę jakiego wydarzenia, celebrujemy to najważniejsze narodowe święto w Polsce? Szczera odpowiedź da ci do myślenia także w kontekście pytania w tytule.

Jeśli doskonale wiesz, skąd data dzisiejszego świętowania, jesteś na dobrej drodze do określenia siebie jako patriota! Dobrze znać historię swojego narodu i przez to, także własną tożsamość. Na wiedzy jednak patriotyzm się nie kończy. Z kolei jeśli data 11 listopada niewiele ci mówi, to również nie przekreśla cię to jako patrioty. Choć warto by było podgonić trochę podstawową wiedzę.

Oprócz historii i kultury jest w patriotyzmie coś więcej. Jakiś podryg serca, który każe ci z szacunkiem odnosić się do Polski i nie pozostawać obojętnym na jej sprawy. W moim domu patriotyzm przejawiał się w pielęgnowaniu języka, wartości i tradycji, ale jakoś nigdy nie przywiązywaliśmy wagi do małych symboli patriotycznych. Nie wystawialiśmy flagi Polski na balkonie, bo brakowało uchwytu. Dla samotnej wdowy wychowującej dwóch synów nie mógł być to oczywiście priorytet, ale dziś inaczej patrzę na banalny temat uchwytu. W swoim domu, był on jedną z pierwszych rzeczy, którą ogarnąłem. Czy jestem wielkim patriotą? Pewnie nie. Ale wiem też uczciwie przed sobą, że uchwyt i flaga nie były montowane na pokaz przed sąsiadami. To coś, co wynikało z wewnętrznej potrzeby.

Na baczność

Nigdy tez nie zapomnę pewnej pozaszkolnej lekcji patriotyzmu, którą dał mi mój przyjaciel. Spotkaliśmy się wieczorem, żeby obejrzeć mecz naszej reprezentacji. To było w mieszkaniu jego rodziców, a my byliśmy studentami. Kiedy zabrzmiał hymn Polski, wszyscy obecni przed telewizorem wstali, żeby godnie odśpiewać Marszałka Dąbrowskiego. Byłem w szoku. Czy to aby nie przesada? Przecież nie jesteśmy w miejscu publicznym, gdzie warto prezentować taką postawę. Dziś wiem, że to serce i tożsamość każą człowiekowi ruszyć tyłek i na baczność śpiewać nasz hymn narodowy.

Z patriotyzmem kojarzy mi się też troska o sprawy społeczne. Taki WOS dla dorosłych. Nie formułki, czy hasła wkuwane na pamięć, żeby zdać jakiś sprawdzian. Chodzi o to, żeby żywo interesować się przemianami i sytuacją w Polsce. Bycie ignorantem na pewno nie pomoże twojemu krajowi. Patrzenie na czubek własnego nosa, dbanie o codzienność, pielęgnowanie własnego konsumpcjonizmu czy hedonizmu, to wręcz zagrożenie dla patriotyzmu, bo skupia nas na sobie samych, zamiast roztaczać szerszą perspektywę nad rzeczywistością.

Patriotyzm to nie to samo co polityka

Patriota musi głosować. Znane hasło. Wynika trochę z tego, co napisałem w akapicie wyżej, ale nie oznacza to, że polityka to to samo co patriotyzm. Oczywiście można obserwować czy taki lub inny nurt polityczny wydaje się być bliższy ideom polskości, ale jeśli będziemy skupiać się na polityce, to nasz patriotyzm się rozsypie. Żadna partia nie może rościć sobie prawa do reprezentowania całościowej idei Polski. Zawsze znajdziesz jakieś mankamenty, czy postawy, z którymi się nie zgodzisz. Nierzadko politycy wykorzystują wartości narodowe i patriotyzm do własnych celów. Podobnie dzieje się zresztą z religią. Patriotyzm powinien być ponad bieżącymi rozgrywkami polityków.

Kiedy pytam siebie, czy jestem patriotą, zawsze przychodzi mi na myśl ostateczne pytanie – czy byłbym w stanie oddać życie za swój kraj? Stanąć w jego obronie? Wraz z wiekiem spektrum odpowiedzi się rozszerza, bo budowanie rodziny, zabieranie głosu (może niezbyt mainstreamowe) w sprawach społecznych to dziś wg mnie tak samo ważne elementy patriotyzmu, jak walka zbrojna. W końcu, wbrew temu co się mówi na ulicy, nie mamy dziś wojny. A przynajmniej nie takiej, w której przelewamy krew w obronie przed najeźdźcą.

A Ty? Jak postrzegasz patriotyzm? Czy czujesz się patriotą?

Źródło: Redakcja NINIWA / kz