Dlaczego koty prawie zawsze spadają na cztery łapy? Naukowcy wreszcie to wyjaśnili
Widok kota, który po upadku z wysokości w ostatniej chwili odwraca się w powietrzu i ląduje na łapach, od dawna budzi zdumienie. Zjawisko to znane jest jako odruch wyprostny i przez lata było przedmiotem wielu obserwacji. Dopiero teraz naukowcy z Uniwersytetu Yamaguchi w Japonii dokładniej wyjaśnili, co tak naprawdę stoi za tą niezwykłą zdolnością.
Wyniki ich badań opublikowano w czasopiśmie „The Anatomical Record”. Klucz do rozwiązania zagadki okazał się… w kocim kręgosłupie. Badacze odkryli, że jego różne odcinki mają odmienne właściwości mechaniczne. Górna część grzbietu, czyli odcinek piersiowy, jest bardzo elastyczna i łatwo się skręca. Z kolei dolna część – odcinek lędźwiowy – jest znacznie sztywniejsza i bardziej stabilna.
Aby to sprawdzić, naukowcy przeprowadzili serię testów mechanicznych na fragmentach kręgosłupa kotów, badając m.in. zakres skrętu i opór, jaki stawia tkanka podczas ruchu. Okazało się, że odcinek piersiowy może obracać się w szerokim zakresie przy niewielkim oporze. W dolnej części kręgosłupa taka swoboda ruchu praktycznie nie występuje.
Druga część eksperymentu polegała na obserwacji dwóch zdrowych kotów podczas kontrolowanego upadku na miękką poduszkę. Dzięki szybkim kamerom i specjalnym markerom umieszczonym na ciele zwierząt badacze mogli dokładnie prześledzić każdy ruch. Nagrania pokazały, że obrót kota w powietrzu odbywa się etapami. Najpierw obracają się głowa i przednia część tułowia, a dopiero chwilę później tylna część ciała.
Elastyczny odcinek piersiowy pozwala szybko skręcić przednią część ciała, natomiast sztywniejszy odcinek lędźwiowy stabilizuje tył, zapobiegając niekontrolowanemu obrotowi całego ciała. Dopiero gdy przód ustawi się w odpowiedniej pozycji, tylna część podąża za nim. W efekcie kot jest w stanie ustawić się do lądowania – i to bez odpychania się od czegokolwiek.
Odkrycia japońskich badaczy mogą mieć znaczenie nie tylko dla lepszego zrozumienia zwierząt. Wiedza o biomechanice kociego kręgosłupa może pomóc weterynarzom w leczeniu urazów, a także zainspirować inżynierów pracujących nad robotami. Mechanizmy podobne do tych, które wykorzystują koty, mogą w przyszłości pomóc maszynom szybciej zmieniać pozycję w przestrzeni.
