Nastolatki mają za mało dopaminy? Nowe badania mogą wyjaśniać skłonność do ryzyka
Dlaczego okres dojrzewania tak często kojarzy się z przekraczaniem granic, impulsywnymi decyzjami i poszukiwaniem mocnych wrażeń? Naukowcy z University of Pittsburgh School of Medicine przekonują, że odpowiedź może kryć się w biologii.
Badanie opublikowane na łamach czasopisma Nature Communications sugeruje, że nastolatki mają niższy poziom dopaminy niż dotąd sądzono. To właśnie ten neuroprzekaźnik odpowiada za odczuwanie przyjemności, motywację i działanie układu nagrody w mózgu.
Jedna trzecia życia online. Szokujące, ile czasu spędzamy w internecie
Mniej dopaminy, więcej eksperymentów?
Przez lata naukowcy zakładali, że skłonność młodych ludzi do ryzykownych zachowań wynika z nadmiaru dopaminy. Nowe wyniki wskazują jednak na coś odwrotnego.
Badacze przeanalizowali dane ponad 800 nastolatków, śledząc ich rozwój przez nawet dziewięć lat. Okazało się, że osoby z niższym poziomem dopaminy częściej eksperymentowały z alkoholem, nikotyną czy marihuaną.
Zdaniem autorów badania może to być sposób na „pobudzenie” układu nagrody. Innymi słowy – młody mózg szuka silniejszych bodźców, by zrekompensować niższy poziom naturalnej stymulacji.
Na huśtawce wielozadaniowości. Jak utrzymać zdrowy balans? – badania UJ
To zwykle mija z wiekiem
Dobra wiadomość jest taka, że u większości badanych poziom dopaminy wzrastał wraz z wiekiem. Jednocześnie malała skłonność do sięgania po substancje psychoaktywne.
Naukowcy podkreślają, że eksperymentowanie jest częścią dorastania i nie oznacza automatycznie przyszłych problemów. Kluczowe jest jednak rozróżnienie między chwilowym testowaniem granic a zachowaniami, które utrzymują się w dorosłości.
Badania potwierdzają pozytywny wpływ lasu i zieleni na zdrowie i samopoczucie ludzi
Gdzie młodzi szukają „nagrody”?
Autorzy badania zwracają uwagę, że dziś rolę silnych bodźców mogą pełnić nie tylko używki, ale także media społecznościowe czy cyfrowa rozrywka. Choć tego aspektu nie analizowano, naukowcy planują przyjrzeć się mu w przyszłości.
Eksperci podkreślają, że rodzice i opiekunowie mogą wspierać nastolatków, zachęcając ich do aktywności, które dostarczają pozytywnych emocji – takich jak sport, rozwijanie pasji czy relacje z rówieśnikami.
