Czy można przechowywać w domu prochy zmarłych? Watykan jest w tej kwestii bardziej liberalny niż polskie prawo
Watykan dopuścił możliwość zachowania niewielkiej części prochów zmarłego w miejscu ważnym dla jego życia. Nie oznacza to jednak, że katolicy mogą bez przeszkód trzymać urnę w domu. W Polsce nadal zabraniają tego przepisy, choć rząd pracuje nad zmianami, które mogą dopuścić nowe formy upamiętniania zmarłych.
Przechowywanie prochów zmarłego. Co dokładnie dopuszcza Watykan?
W grudniu 2023 r. Dykasteria Nauki Wiary odpowiedziała na pytania dotyczące postępowania z prochami osób poddanych kremacji. Wyjaśniła, że rodzina może zwrócić się do władz kościelnych z prośbą o zachowanie niewielkiej części prochów w miejscu mającym szczególne znaczenie w historii zmarłego. Zgodę można rozważyć, jeśli pozwalają na to przepisy danego kraju i zachowane zostają zasady wiary katolickiej. Prochy muszą być przechowywane w miejscu świętym.
Watykan podtrzymał jednocześnie zasadę, że zasadnicza część prochów powinna spoczywać w miejscu przeznaczonym do pochówku, na przykład na cmentarzu. Chodzi między innymi o zachowanie szacunku dla zmarłego oraz o to, by pamięć o nim nie ograniczała się do prywatnej pamiątki, ale pozostawała związana również z modlitwą wspólnoty.
Kościół podkreśla przy tym wiarę w zmartwychwstanie ciała. Kremacja nie jest z nią sprzeczna, ponieważ zmartwychwstanie nie zależy od zachowania tych samych materialnych cząstek, z których składało się ciało przed śmiercią. Niedopuszczalne pozostaje natomiast traktowanie prochów w sposób sprzeczny z chrześcijańską wizją człowieka.
Polska nadal czeka na zmianę prawa
W Polsce wciąż obowiązuje ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 r. Przepisy przewidują pochówek prochów między innymi w grobach i kolumbariach na cmentarzach. Nie pozwalają natomiast na przechowywanie urny w domu ani na samodzielne rozsypywanie prochów w lesie, nad wodą czy w innym wybranym miejscu, tak jak jest to możliwe w wielu innych krajach.
Sytuacja może się jednak zmienić. Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowymi przepisami dotyczącymi pochówków. Wśród rozważanych rozwiązań są między innymi przechowywanie urny w domu, rozsypywanie prochów w określonych miejscach oraz tworzenie pamiątek zawierających ich niewielką część. Na razie są to jednak plany, a nie obowiązujące prawo.
Jak wygląda katolicki pogrzeb po kremacji?
Kościół katolicki dopuszcza kremację, o ile nie wynika ona z odrzucenia wiary w zmartwychwstanie. Zaleca jednak, by prochy zmarłego zostały złożone w miejscu świętym, przede wszystkim na cmentarzu.
Obrzędy pogrzebowe, w tym Msza święta, mogą odbyć się przed kremacją, gdy ciało jest jeszcze obecne. Możliwe jest również sprawowanie liturgii z urną, zgodnie z obowiązującymi zasadami. Następnie urna zostaje złożona w grobie lub kolumbarium. Istotne pozostają modlitwa za zmarłego, szacunek dla jego szczątków i nadzieja na zmartwychwstanie.
